ΦΛΕΒΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ - ΚΙΡΣΟΙ ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ
 
  
ΦΛΕΒΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ - ΚΙΡΣΟΙ ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ
Τσινές Γεώργιος
Ειδικός Ακτινοδιαγνώστης
Γενικής Κλινικής Πειραιώς «Ιπποκράτης»

 

Τι είναι η φλεβική ανεπάρκεια;

Οι φλέβες είναι τα αγγεία που επιστρέφουν το αίμα από τα κάτω άκρα στην καρδιά. Όταν τα τοιχώματα των φλεβών χαλαρώνουν και ανεπαρκούν λειτουργικά, τότε αυτές διογκώνονται, αποκτούν ελικώσεις, και ονομάζονται κιρσοί. Το φαινόμενο των κιρσών εμφανίζεται κυρίως στα κάτω άκρα και, συνήθως, χρειάζεται θεραπεία.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε διαπιστώσει ότι ένα 20% των ανθρώπων γεννιέται με έλλειψη των βαλβίδων στις λαγόνιες φλέβες της κοιλιάς. Αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος που νέοι ασθενείς ηλικίας 20-30 ετών πάσχουν από εκσεσημασμένους κιρσούς. Οι φλέβες των ποδιών χωρίζονται σε επιφανειακές (επιπολής) και εσωτερικές (εν τω βάθει).

Οι επιφανειακές φλέβες βρίσκονται σχεδόν κάτω από το δέρμα και η διεύρυνσή τους δημιουργεί τους κιρσούς.

Μια τρίτη κατηγορία φλεβών είναι αυτές που ενώνουν τις επιφανειακές με τις εν τω βάθει. Ονομάζονται διατιτρώσες και, όταν ανεπαρκούν, προκαλούν και αυτές κιρσούς. Και τα τρία αυτά συστήματα φλεβών των κάτω άκρων συμβάλλουν στην επαναφορά του αίματος στην καρδιά.

Η χρόνια φλεβική ανεπάρκεια είναι από τις πιο συχνές παθήσεις των γυναικών σε ποσοστό 45-50% και των ανδρών σε ποσοστό 20-25%.



 Ποιες είναι οι αιτίες της φλεβικής ανεπάρκειας;

Πολλές θεωρίες έχουν διατυπωθεί, αλλά, σύμφωνα με τη βασικότερη, οι ελαττωματικές ή κατεστραμμένες βαλβίδες ευθύνονται για την εμφάνιση των κιρσών. Μερικοί άνθρωποι γεννιούνται με ελαττωματικό τοίχωμα φλεβών, άλλοι με λιγότερες βαλβίδες και ένα ποσοστό 20% χωρίς καθόλου βαλβίδες, όπως προαναφέραμε.

Έτσι, λοιπόν, όταν κάποιος με τα προβλήματα αυτά στέκεται όρθιος, το αίμα παλινδρομεί στο επιφανειακό δίκτυο και λιμνάζει αντί να επιστρέφει προς την καρδιά. Επίσης, από το εν τω βάθει δίκτυο το αίμα περνάει μέσα από τις ανεπαρκείς διατιτρώσες φλέβες ξανά στο επιφανειακό δίκτυο. Έτσι, η πίεση αυξάνεται περισσότερο και οι κιρσοί επιδεινώνονται.

Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στη φλεβική ανεπάρκεια, όπως:
  • η εγκυμοσύνη (λόγω της πίεσης των φλεβών της κοιλιάς)
  • η λήψη ορμονών και αντισυλληπτικών, που χαλαρώνουν τα τοιχώματα των φλεβών
  • η παρατεταμένη ορθοστασία (συνήθως επαγγελματική)
  • η παραμονή σε περιβάλλον με υψηλές θερμοκρασίες (π.χ. μάγειροι)
  • η παχυσαρκία
  • η κληρονομικότητα
  • η χρόνια δυσκοιλιότητα
  • η χρόνια άρση βάρους (σε διάφορα επαγγέλματα) που αυξάνει την ενδοκοιλιακή πίεση
  • η ηλικία (η συχνότητα των κιρσών σε ηλικίες μικρότερες των 50 ανέρχεται στο 31%, ενώ ξεπερνά το 70% μετά το 60ό έτος της ηλικίας Η συχνότητα της εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης αυξάνει με την ηλικία και είναι πέντε φορές μεγαλύτερη συγκριτικά με τη συχνότητα που παρατηρείται σε νεότερα άτομα.
  • η μειωμένη σωματική δραστηριότητα οδηγεί στην αδρανοποίηση της μυϊκής αντλίας, της γαστροκνημίας με αποτέλεσμα τη στάση του αίματος στα κάτω άκρα. Το καθημερινό πρόγραμμα του σύγχρονου ανθρώπου (καθιστική εργασία και ζωή, ελάχιστο βάδισμα), μπορεί να οδηγήσει σε θρομβώσεις. Παρόμοιες είναι και οι θρομβώσεις έπειτα από πολύωρα αεροπορικά ταξίδια.
Τα συμπτώματα των κιρσών περιλαμβάνουν:
  • Οίδημα (πρήξιμο)
  • Πόνο
  • Αίσθημα βάρους ή τάσεως στα κάτω άκρα
  • Καυσαλγίες
  • Κνησμό (φαγούρα)
  • Νυχτερινές κράμπες
  • Αιμωδίες (μουδιάσματα)
Οι παραπάνω ενοχλήσεις επιδεινώνονται συνήθως μετά από παρατεταμένη καθιστική θέση, τις βραδινές ώρες, στην αρχή κάθε ζεστής εποχής, πριν από την περίοδο και κατά την εγκυμοσύνη.

Διάγνωση της Φλεβικής Ανεπάρκειας

Το ιστορικό και η κλινική εξέταση βοηθούν στη διάγνωση, όπως και ο έλεγχος με υπερηχογράφημα Doppler.

Το έγχρωμο υπερηχογράφημα, το λεγόμενο triplex, μας δίνει πολλές πληροφορίες για το φλεβικό δίκτυο (όπως ανατομικές παραλλαγές), αποδεικνύει την ύπαρξη και το βαθμό της φλεβικής ανεπάρκειας καθώς και αν υπάρχει ή όχι θρόμβωση στις βαθύτερες ή επιφανειακές φλέβες.

Θεραπευτική αντιμετώπιση

Α) Συντηρητική αγωγή

Εφαρμόζεται στα αρχικά στάδια της φλεβικής ανεπάρκειας. Περιλαμβάνει:
  • Φλεβοτονικά φάρμακα
  • Αποιδηματική αγωγή
  • Ελαστικές κάλτσες ή καλσόν διαβαθμισμένης συμπίεσης
  • Απώλεια βάρους
  • Καθημερινή άσκηση (τρέξιμο, ποδήλατο, κολύμβηση κ.ά.), αλλά όχι γυμναστική με βάρη, που επιδεινώνει τη φλεβική ανεπάρκεια.
Βασικής προτεραιότητας είναι η καταπολέμηση του οιδήματος, η οποία γίνεται:
  • Με ελαστική περίδεση
  • Ελαστικές κάλτσες
  • Διουρητικά φάρμακα
  • Ανάρροπη θέση των σκελών, έτσι ώστε να επιστρέφει το αίμα χωρίς εμπόδια στην καρδιά
  • Αποφυγή στενών ρούχων (κορσέ – λαστέξ), ζωνών και υποδημάτων
  • Αποφυγή υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο
Β) Επεμβατική θεραπεία
  • Κλασική χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης της μείζονος σαφηνούς (σαφηνεκτομή) ή/και άλλων ανεπαρκών φλεβικών κλάδων (ελάσσονος σαφηνούς, διατιτραίνουσες)
  • Νεώτερες λιγότερο επεμβατικές μέθοδοι όπως η θεραπεία με laser κλπ.
Η μορφολογία των κιρσών και η βαρύτητα της πάθησης, καθώς και οι συνήθειες διαβίωσης των πασχόντων, καθορίζουν κάθε φορά και το είδος της ενδεικνυόμενης θεραπείας.