ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ
 
  
ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ
Νταγιαντά Θηρεσία
Αναισθησιολόγος
Γενικής Κλινικής Πειραιώς «Ιπποκράτης»




Τι πρέπει να γνωρίζει για την αναισθησία ο ασθενής που πρόκειται να χειρουργηθεί;


Καθημερινά χιλιάδες χειρουργικές επεμβάσεις πραγματοποιούνται στη χώρα μας και χιλιάδες αναισθησίες χορηγούνται για τις επεμβάσεις αυτές.

Ο αναισθησιολόγος είναι ο γιατρός που είναι υπεύθυνος για το πριν, τη διάρκεια και το μετά οποιασδήποτε χειρουργικής επέμβασης και αναισθησίας.

Η αναισθησιολογία είναι ειδικότητα της Ιατρικής, η οποία απαιτεί πέντε (5) χρόνια θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης τόσο στη συγκεκριμένη ειδικότητα, όσο και σε άμεσα σχετιζόμενες ειδικότητες όπως καρδιολογία, πνευμονολογία, επείγουσα και εντατική ιατρική, αντιμετώπιση άγχους και άλλες.

Ο ρόλος του αναισθησιολόγου

Ο αναισθησιολόγος είναι υπεύθυνος για την εκτίμηση της γενικής κατάστασης της υγείας του ασθενούς. Προεγχειρητικά ενημερώνεται για το ιστορικό του ασθενούς, εξετάζει κλινικά τον ασθενή, μελετά τις εργαστηριακές εξετάσεις και ανάλογα με την περίπτωση ζητάει επιπρόσθετα εργαστηριακό έλεγχο ή και συνεργασία με γιατρούς άλλων ειδικοτήτων (καρδιολόγοι, πνευμονολόγοι, εντατικολόγοι). Σκοπός όλων αυτών είναι ο ασθενής να προσέλθει στο χειρουργείο με το καλύτερο επίπεδο υγείας. Ο αναισθησιολόγος οφείλει μετά από όλα αυτά να ενημερώσει τον ασθενή για τους κινδύνους και τις επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν. Εν συνεχεία, σε συνεργασία με το χειρουργό και τον ίδιο τον ασθενή, αποφασίζει για το είδος της αναισθησίας που θα χορηγηθεί τελικά στον ασθενή.

Κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης, ο αναισθησιολόγος είναι αυτός που βρίσκεται συνεχώς δίπλα στον ασθενή, παρακολουθώντας και στηρίζοντας όλες τις ζωτικές λειτουργίες του (καρδιαγγειακή λειτουργία, ηλεκτρολύτες, αναπνοή, θερμοκρασία, διούρηση). Όπου χρειάζεται παρεμβαίνει χορηγώντας υγρά, αίμα, φάρμακα. Είναι, επίσης, υπεύθυνος για την ασφάλειά του. Μετά το πέρας της χειρουργικής επέμβασης, ο ασθενής μεταφέρεται στην αίθουσα ανάνηψης όπου συνεχίζεται η παρακολούθηση των ζωτικών λειτουργιών, ενώ επιπρόσθετα, ο αναισθησιολόγος εξασφαλίζει την αναλγησία του ασθενούς (να μην αισθάνεται πόνο).

Πόσα είδη αναισθησίας υπάρχουν;
  • Γενική αναισθησία
  • Στη γενική αναισθησία ο ασθενής κοιμάται, δεν έχει συνείδηση και δεν πονάει. Η διάρκεια της γενικής αναισθησίας προσαρμόζεται ανάλογα με το είδος και τις απαιτήσεις της επέμβασης.
  • Καταστολή και συνεχής αναισθησιολογική παρακολούθηση (γνωστή στο ευρύ κοινό ως «μέθη»). Η καταστολή εφαρμόζεται σε μικρής διάρκειας επεμβάσεις, καθώς και σε οχληρές διαγνωστικές εξετάσεις (π.χ. ενδοσκοπήσεις του πεπτικού σωλήνα ή της ουροφόρου οδού και μαιευτικές ή διαγνωστικές αποξέσεις της μήτρας, κ.λ.π). Χορηγούνται κυρίως αγχολυτικά και αναλγητικά φάρμακα.
  • Περιοχική αναισθησία (ραχιαία και επισκληρίδιος αναισθησία) ή τοποπεριοχική αναισθησία (αποκλεισμός περιφερικών νεύρων). Στην περιοχική αναισθησία ο ασθενής μπορεί να είναι ξύπνιος αλλά δεν πονάει. Με την τεχνική αυτή επιτυγχάνεται αναισθησία σε μια συγκεκριμένη περιοχή του σώματος, μέσω έγχυσης φαρμάκου στη σπονδυλική στήλη.
Επιπλοκές

Σήμερα, με τα σύγχρονα φάρμακα και τις εξειδικευμένες τεχνικές παρακολούθησης του ασθενούς, η αναισθησία έχει σπάνια επιπλοκές. Τα τελευταία χρόνια οι θάνατοι που σχετίζονται με την αναισθησία, μειώθηκαν σε λιγότερο από 1 θάνατο για κάθε 500.000 χορηγούμενες αναισθησίες. Βέβαια, ούτε όλοι οι ασθενείς είναι ίδιοι, ούτε όλες οι επεμβάσεις είναι της ίδιας βαρύτητας. Κάποιες παθολογικές καταστάσεις όπως καρδιολογική νόσος (ισχαιμία μυοκαρδίου, βαλβιδοπάθειες, αρτηριακή υπέρταση, κ.λ.π), πνευμονολογικά νοσήματα (χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια), νεφρική ανεπάρκεια και άλλες, σε συνδυασμό με μεγάλης βαρύτητας χειρουργικές επεμβάσεις, αυξάνουν τον κίνδυνο θανάτου από την αναισθησία.

Λιγότερο σοβαρές επιπλοκές είναι η μετεγχειρητική ναυτία και ο εμετός, παροδικό βράγχος φωνής, ρίγος, καρηβαρία (βαρύ κεφάλι). Όλες αντιμετωπίζονται ή παρέρχονται μόνες τους μετά από μικρό χρονικό διάστημα.

Όσον αφορά στις επιπλοκές από την περιοχική αναισθησία, αυτές είναι σπάνιες και αφορούν πονοκέφαλο ή πόνο στην πλάτη. Πιο σπάνιες είναι το επισκληρίδιο αιμάτωμα ή απόστημα (λιγότερο από 1 σε 1.000.000 επισκληρίδιες αναισθησίες). Όλες οι επιπλοκές είναι αντιμετωπίσιμες και θεραπεύσιμες.