ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΠΡΟΛΗΨΗ ΠΑΠ TEST
 
  
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΠΡΟΛΗΨΗ ΠΑΠ TEST
Ελευθέριος Αναστασάκης
Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος
Γενικής Κλινικής Πειραιώς Ιπποκράτης



Τι είναι ο καρκίνος;

Ο τράχηλος είναι ο στενός αυλός που οδηγεί από τον κόλπο στην κοιλότητα του ενδομητρίου και εκεί μπορεί να εμφανιστούν καρκινικά κύτταρα, κατόπιν μετατροπής των φυσιολογικών, σε κάθε γυναίκα μετά την ήβη. Τελευταία ο ιός HPV (human papiloma virus) που προκαλεί τα κονδυλώματα ενοχοποιείται (αν υπάρξουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις) για την εξαλλαγή των κυττάρων του τραχήλου της μήτρας σε καρκινικά. Η κυτταρολογική εξέταση έχει τη δυνατότητα να επισημαίνει τις αλλοιώσεις που προκαλεί ο ιός προτού εξελιχθούν σε προκαρκινική ατυπία και καρκίνο. Μόνο ορισμένα στελέχη του ιού HPV είναι καρκονογόνα. Μπορούμε να τυποποιήσουμε το στέλεχος του ιού και έτσι να ξέρουμε αν ανήκει στον καρκινογόνο τύπο ή όχι. Η θνησιμότητα από τον καρκίνο του τραχήλου έχει ελαττωθεί κατά 70% σε χώρες στις οποίες εφαρμόζεται τακτικά το τεστ Παπανικολάου (pap test) και κατά 90% όταν αυτό συνδυάζεται με κολποσκόπηση, γιατί έτσι εξασφαλίζεται η έγκαιρη διάγνωση.

Γιατί είναι τόσο απαραίτητη η έγκαιρη διάγνωση;

Είναι απαραίτητη επειδή ο καρκίνος εξελίσσεται συνήθως σταδιακά κι από την πρώτη ένδειξη μέχρι τη δημιουργία καρκίνου μπορεί να μεσολαβήσουν και 20 χρόνια. Στο αρχικό στάδιο μάλιστα δεν μπορεί να θεωρηθεί καν καρκίνος, αλλά μια απλή προειδοποίηση πως ορισμένα κύτταρα είναι έτοιμα να μετατραπούν σε καρκινικά, και αυτές οι καταστάσεις είναι πολύ εύκολο να εντοπιστούν και να θεραπευτούν. Η θεραπεία είναι δύσκολη και πολλές φορές αδύνατη, μόνον αν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί. Επειδή όμως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αργεί συνήθως να εξελιχθεί, ο τακτικός έλεγχος με pap test μια φορά το χρόνο, αρχίζοντας από την ήβη ή την ηλικία της πρώτης επαφής με το άλλο φύλλο, τον προλαβαίνει στη γένεση του, όποτε οι πιθανότητες πλήρους θεραπείας είναι πάρα πολλές. Κάθε γυναίκα με παθολογικά ευρήματα στο pap test είναι σωστό να υποβάλλεται σε κολποσκόπηση.

Τι είναι το pap test;

Το pap test είναι ένας κυτταρολογικός έλεγχος που φέρει το όνομα του διακεκριμένου Έλληνα επιστήμονα Γεωργίου Παπανικολάου - του πρώτου που εφάρμοσε και καθιέρωσε τον έλεγχο αυτό- και βασίζεται στη διαπίστωση πως ο οργανισμός μας απορρίπτει συνεχώς κύτταρα, τα οποία αναπληρώνει με άλλα. Αυτά τα κύτταρα, που έχει αποβάλει φυσιολογικά ο οργανισμός, συλλέγονται ευκολότερα και ανώδυνα και, μετά από εργαστηριακή επεξεργασία, δείχνουν ακριβώς την κατάσταση της υγείας ή την παθολογία των κυττάρων. Ακόμη όμως και αν τη στιγμή της λήψης δεν υπάρχουν αποφολλιδωμένα κύτταρα, μπορούμε με ειδική βούρτσα να πάρουμε υλικό και μάλιστα από συγκεκριμένα σημεία του τραχήλου που θέλουμε να ελέγξουμε. Το υλικό της βούρτσας επιστρώνεται σε πλακίδιο για να εξετασθεί από τον κυτταρολόγο.

Τι είναι το Test υγρής φάσεως;

Η εξέλιξη του pap test υγρής φάσεως όπου η βούρτσα με το τραχηλικό δείγμα προς εξέταση εμβαπτίζεται ολόκληρη σε ειδικό φιαλίδιο με υγρό έτσι ώστε να ελεγχθούν όλα τα κύτταρα που υπάρχουν σε αυτήν. Μετά την ειδική επεξεργασία του υγρού με τα κύτταρα που αιωρούνται γίνεται η επίστρωση πάνω στο πλακίδιο έτσι ώστε τα κύτταρα να φαίνονται το ένα πλάι στο άλλο και να μην αλληλοκαλύπτονται ούτε να καλύπτονται από αίμα ή/και φλεγμονώδη στοιχεία. Με τον τρόπο αυτό εξετάζουμε όλο το υλικό σε άριστη κατάσταση και έτσι ελαχιστοποιούνται οι ψευδείς αρνητικές ή οι ψευδείς θετικές απαντήσεις. Επιπλέον από το ίδιο κυτταρικό εναιώρημα του φιαλιδίου μπορούμε να δώσουμε ένα μέρος για HPV test, δηλαδή για έλεγχο και ανίχνευση καρκινογόνων τύπων του ιού HPV χωρίς άλλη λήψη. Με την υγρή φάση έχουμε τη δυνατότητα του διπλού test ήτοι Pap test και HPV test.

Τι είναι ο καρκίνος του ενδομητρίου;

Το ενδομήτριο που καλύπτει την εσωτερική κοιλότητα της μήτρας είναι ακριβώς το σημείο όπου αναπτύσσεται ο καρκίνος του σώματος της μήτρας -συνήθως μετά την ηλικία των 40 ετών. Από το ενδομήτριο αποπίπτουν σπανίως κύτταρα προς τα έξω γι' αυτό η διάγνωση είναι δύσκολη με τεστ Παπανικολάου. Υπάρχουν όμως ειδικές συσκευές με τις οποίες ο γυναικολόγος μπορεί να πάρει υλικό από το ενδομήτριο για εξέταση με αναρρόφηση, ανώδυνα, στο εξωτερικό ιατρείο.

Συμπεράσματα

* Πρέπει να γίνεται πεποίθηση ότι ο καρκίνος θεραπεύεται στις περισσότερες περιπτώσεις, αν διαγνωστεί εγκαίρως.
* Πρέπει να κατανοήσετε και να υιοθετήσετε την ιδέα πως ο προληπτικός έλεγχος είναι ο κατεξοχήν τρόπος θεραπείας του καρκίνου
* Όταν κάνετε πρόληψη, δεν περιμένετε κάποιο σύμπτωμα (αίμα, πόνο) για να κάνετε το pap test. Κάνετε μια φορά το χρόνο προληπτικό έλεγχο.
* Πρέπει να υπολογίσετε πως η προληπτική ιατρική είναι πιο οικονομική από τη θεραπευτική.
* Όταν κάνετε μια εξέταση, πρέπει να τη δείχνετε οπωσδήποτε στο γιατρό σας, ο οποίο είναι ο μόνος που μπορεί να την αξιολογήσει σωστά και να συστήσει κολποσκόπηση ή ότι άλλο χρειάζεται.

Ο καρκίνος αποτελείται από άτυπα κύτταρα που πολλαπλασιάζονται και εκτοπίζουν τους υγιείς ιστούς του σώματος.Οι εξετάσεις που επισημαίνουν την ύπαρξη ή όχι του καρκίνου oονομάζονται κυτταρολογικές, επειδή ακριβώς ελέγχουν τα κύτταρα. Καρκίνο μπορούμε να ανιχνεύσουμε στη μήτρα, στο μαστό και σε άλλα όργανα με κυτταρολογική εξέταση, όμως πρόληψη κατά του καρκίνου κυτταρολογικά γίνεται μόνο στη μήτρα και μάλιστα στον τράχηλο με το Pap test.

Τι είναι ο καρκίνος της μήτρας;

Με το γενικό αυτό όρο εννοούμε κάθε καρκίνο στην περιοχή της μήτρας -το κύριο όργανο του γεννητικού συστήματος- και εντοπίζεται σε δύο διαφορετικά σημεία της μήτρας:

* Στον τράχηλο
* Στο ενδομήτριο, δηλαδή στην εσωτερική κοιλότητα της μήτρας